Verkeersonveiligheid neemt toe onder fietsers en voetgangers: VVN wil meer boetes en helmplicht

Alarmerende toename verkeersongelukken onder fietsers en voetgangers: VVN pleit voor helm en strengere handhaving

Terwijl het totaal aantal verkeersongelukken daalde, stijgt juist het aantal incidenten met fietsers, voetgangers en motorrijders. Veilig Verkeer Nederland luidt de noodklok en wil actie: meer boetes, betere infrastructuur en het normaliseren van de fietshelm.

Verkeersveiligheid in Nederland: daling totaal aantal ongelukken, maar kwetsbare groepen steeds vaker slachtoffer

Volgens de nieuwste cijfers van Rijkswaterstaat is het totale aantal verkeersongelukken in Nederland in 2024 gedaald ten opzichte van het jaar ervoor. In totaal vonden iets meer dan 126.000 verkeersincidenten plaats, waarbij 675 mensen het leven lieten. In ongeveer 25.000 gevallen raakten mensen gewond en in de overige situaties bleef het bij materiële schade.

Toch is het beeld minder rooskleurig wanneer we kijken naar specifieke groepen verkeersdeelnemers. Fietsers, voetgangers en motorrijders blijken opvallend vaker betrokken bij ernstige ongevallen.

Fietsers en voetgangers steeds vaker slachtoffer

Uit de ongevalscijfers blijkt dat in 2024:

• 21.500 fietsers betrokken raakten bij een ongeluk — het hoogste aantal in zeker tien jaar.
• Ruim 3800 motorrijders bij ongevallen betrokken waren — eveneens een record.
• Bijna 2300 voetgangers werden aangereden — een stijging van 600 ten opzichte van het jaar ervoor, en het hoogste aantal sinds 2018.

Onderzoeksinstituut SWOV waarschuwt bovendien voor sombere toekomstverwachtingen. Tegen het jaar 2060 zou het aantal verkeersdoden kunnen stijgen tot 930 per jaar, met name door een toename van het aantal verongelukte fietsers. Ook het aantal ernstig gewonden zou stijgen van 7400 nu naar 11.900.

Een belangrijke factor in deze stijging is de vergrijzing. Het aantal 60-plussers neemt toe, wat leidt tot meer oudere verkeersdeelnemers die kwetsbaarder zijn bij ongevallen. Vooral het aantal eenzijdige fietsongelukken — waarbij geen auto is betrokken — groeit fors.

Pleidooi voor de fietshelm: “Maak het normaal”

Volgens Veilig Verkeer Nederland (VVN) is het hoog tijd dat de fietshelm een standaard onderdeel wordt van het straatbeeld. “We zien dat ouderen langer blijven fietsen, en dat is goed,” aldus een woordvoerder. “Maar het dragen van een helm moet net zo normaal worden als een autogordel. Als één op de vier fietsers een helm draagt, wordt het vanzelf maatschappelijk geaccepteerd.”

Hoewel VVN geen verplichte helmplicht voorstaat, benadrukt de organisatie dat een helm ernstige hoofdletsels kan beperken — al voorkomt het geen ongevallen.

Investeren in veilige infrastructuur loont

Om verkeersongevallen écht te verminderen, moet er volgens VVN meer gebeuren dan alleen het stimuleren van helmdracht. De organisatie verwijst naar onderzoek van ingenieursbureau Sweco, waaruit blijkt dat een investering van 2,3 miljard euro in verkeersveiligheid een gezondheidswinst van meer dan 9 miljard euro oplevert.

Diverse gemeenten zijn daarom begonnen met experimenten, zoals het invoeren van lagere snelheden op fietspaden, om de veiligheid voor kwetsbare verkeersdeelnemers te verbeteren.

Politie en SWOV: meer handhaving noodzakelijk

Een ander belangrijk punt van aandacht is de handhaving door de politie. Uit cijfers van boete-incassobureau CJIB blijkt dat het aantal verkeersboetes in 2024 daalde:

• Snelheidsboetes: van 6,5 miljoen in 2023 naar iets meer dan 6 miljoen in 2024.
• Boetes voor vasthouden telefoon: van bijna 200.000 naar 165.000.

Dat is volgens VVN een zorgelijke ontwikkeling. “De politie moet actief blijven controleren op snelheid en afleiding,” aldus de organisatie. Ook SWOV riep eerder al op tot een strengere aanpak.

De politie erkent het probleem en stelt dat handhaving effectief is. Een woordvoerder laat weten dat de focus ligt op overtredingen die de meeste slachtoffers veroorzaken, zoals:

• Te hard rijden
• Rijden met de telefoon in de hand
• Rijden onder invloed
• Door rood rijden

Toch benadrukt de politie ook de eigen verantwoordelijkheid van weggebruikers: “Verkeersveiligheid is een gezamenlijke taak.”

Conclusie: actie nodig voor veilige mobiliteit

Hoewel het totaal aantal verkeersongelukken daalt, baart de toename onder kwetsbare groepen zorgen. Met een groeiende groep oudere verkeersdeelnemers en meer fietsverkeer is het van groot belang dat zowel infrastructuur als gedrag aangepakt worden. Helmgebruik, handhaving en investeringen in veilige wegen vormen samen de sleutel tot het keren van deze zorgwekkende trend.

Bron: AD.nl