Grootste samensmelting van zwarte gaten ooit waargenomen

Wetenschappers hebben de grootste samensmelting van twee zwarte gaten ooit gemeten. De ontdekking is wereldwijd met enthousiasme ontvangen door de wetenschappelijke gemeenschap en levert nieuwe inzichten op over het ontstaan van het universum.

De samensmelting werd waargenomen door het registreren van zwaartekrachtgolven. Zwarte gaten hebben een extreem sterk zwaartekrachtsveld waar zelfs licht niet aan kan ontsnappen. Wanneer twee van deze objecten om elkaar heen draaien en uiteindelijk samensmelten, ontstaan er rimpelingen in de ruimtetijd. Deze rimpelingen, eerder voorspeld door Albert Einstein in zijn algemene relativiteitstheorie, zijn op aarde gemeten met zeer gevoelige apparatuur.

Volgens Selma de Mink, directeur van het Max Planck Instituut voor Astrofysica, is dit een uitzonderlijke ontdekking. “Hoewel het samensmelten van zwarte gaten inmiddels ongeveer driehonderd keer is waargenomen, gaat het hier om de zwaarste ooit gemeten. De twee zwarte gaten draaiden zo snel om elkaar heen dat de vervorming van de ruimtetijd extreem was. Deze rimpelingen hebben uiteindelijk de aarde bereikt”, aldus de Mink volgens de NOS.

Bij de botsing ontstond een nieuw zwart gat met een massa die ruim 225 keer zo groot is als die van onze zon. De gebeurtenis vond ongeveer 10 miljard lichtjaar van de aarde plaats. Ter vergelijking: één lichtjaar komt overeen met ongeveer 9,5 biljoen kilometer.

De betrokken zwarte gaten waren waarschijnlijk zelf al ontstaan uit eerdere samensmeltingen, waardoor ze zwaarder waren dan gemiddeld. De signalen van de samensmelting waren kort maar krachtig. Op 23 november 2023 registreerden twee detectoren in de Verenigde Staten een afwijking in de meetgegevens die slechts een tiende van een seconde duurde. Dit was precies het moment waarop de twee kolossale zwarte gaten met enorme kracht samenkwamen.

Ondanks de gigantische schaal van de gebeurtenis, zijn de signalen die de aarde bereiken zo zwak dat ze nauwelijks waarneembaar zijn. Toch kunnen wetenschappers dankzij dit soort metingen steeds beter begrijpen hoe zwarte gaten zich vormen en hoe ze zich ontwikkelen in de loop van de kosmische geschiedenis.

De ontdekking draagt bij aan ons begrip van het ontstaan van het universum en de processen die zich op extreme afstanden en tijdschalen voltrekken. Verdere analyse van dit type zwaartekrachtgolven kan leiden tot nieuwe doorbraken in de astrofysica.